পাঁচটকীয়া নোট এখনত থাকিব পাৰে অনুভুতিৰ সঁফুৰা ।
তেনেধৰণৰ দুটা অভিজ্ঞতা আপোনালোকৰ সৈতে ভগাই ল'ব বিচাৰিছোঁ । এবাৰ এগৰাকী মাৰোৱাৰী সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাই আমাৰ কাৰ্য্যালয়ৰ সকলোকে চকচকীয়া পাঁচটকীয়া নোট একোখন আগবঢাই দিলে । চকু মুখত অপাৰ বিস্ময় লৈ মানুহগৰাকীলৈ চাই নোটখন ল’বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলো । মানুহ গৰাকীয়ে ক’লে – "ये आपको ऐसे नहीं दिया । इसको भहवान का आशीर्वाद समझकर अपना पास ही रखिएगा । ये सिर्फ रुपिया ही नहीं है, बल्की समझ लिजिए की यह भगवान का प्रसाद है । लेकिन इसको खर्च मत किजिएगा (য়ে আপকো এইচে নেহী দিয়া । ইচকো ৰখিয়ে, ভগৱান কা আশীৰ্বাদ সমঝ কৰ অপনা পাচ ৰখিয়েগা । য়ে সিৰ্ফ ৰুপীয়া হী নহী হ্যে, ৱল্কি সমঝ লিজিয়ে কী য়হ ভগৱান কা প্ৰসাদ হ্যে । লেকিন ইচকো খৰ্চ মত কীজিয়েগা ।)" মানুহগৰাকীৰ কথা শুনি আচৰিতেই হ’লো । ইমানদিনে কেৱল ঈশ্বৰৰ পূজা পাৰ্বন বুলি টকা অনুদান বা চান্দা হিচাপেহে দি আহিছোঁ, প্ৰসাদ হিচাপে নানাবিধ খাদ্যহে খাই আহিছোঁ ! আজি প্ৰসাদৰ নামত পাঁচটকা ! প্ৰসাদ বুলি কোৱাত আৰু আপত্তি কৰিব নোৱাৰিলো । মানুহগৰাকীৰ অনুভূতিক আঘাত দিবলৈ মন নগ’ল । টকাটো ৰাখি থলো । আজিও মোৰ পাৰ্চটোত সযতনে ৰাখিছোঁ, টকাটো । এই টকাটোত আছে মানুহগৰাকীৰ ভক্তিভৰা আবেগ অনুভূতি আৰু গভীৰ বিশ্বাস । কি বা মানসেৰে ঈশ্বৰলৈ আগবঢ়াইছিল মানুহগৰাকীয়ে এই পাঁচটকীয়া নোটকেইটা !
কেতিয়াবা কিছুমান নোট মই পাওঁ, যিবোৰত নিজৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰখাৰ প্ৰয়াসেৰে নিজৰ নাম, ঠিকনা বা কিছুমান সাংকেতিক শব্দ আকৌ কেতিয়াবা কিছুমান সংখ্যা আৰু সাধাৰণ হিচাপ লিখা থাকে
। সেইবোৰ দেখি প্ৰায়েই মোৰ খং উঠে । মনে মনে ভোৰভোৰাই উঠোঁ, ইহ্ কৰিবলৈ আৰু কাম বিচাৰি নাপালে । এনেকৈ নোটখন নষ্ট কৰি কি পায় মানুহবোৰে । প্ৰমাণ কৰিব খোজে নেকি পৃথিবীখন যে ঘূৰণীয়া ! নে নিজকে এনেকৈ জীয়াই ৰখাৰ এয়া এক নিষ্ফল প্ৰয়াস ? আজি কিছুদিন আগতে এটি কৰ্মব্যস্ত পুৱা, এখন ধুনীয়া পাঁচ টকীয়া নোট এখন মোৰ হাতত পৰিল । নোটখন হাতত পৰাত হঠাত্ মন কৰিলো, নোটখনৰ বগা অংশটিত কেইটিমান সুন্দৰ হাতৰ আখৰ । স্বাভাৱিকতে কৌতুহলী হৈ উঠিলো মই । নোটখন খুলি মেলি চালো, মোৰ ওঁঠযুৰি দ্বিতীয়াৰ কাঁচিজোনৰ লেখীয়াকৈ বহল হৈ গ’ল । এক মিঠা অনুভুতিয়ে মোৰ হৃদয়ত ক’ব নোৱাৰাকৈয়ে ঢৌ তুলিলে । তাত সুন্দৰ গোট গোট হাতৰ আখৰেৰে লিখা আছে, "my dear (sister) sabita, happy new year 2006. I love your." চিষ্টাৰ শব্দটি মইহে ব্ৰেকেটট লিখিছোঁ । লিখোঁতাজনে চিষ্টাৰ শব্দটি লিখি আকৌ লাহেকৈ কাটি থৈছে ! লিখোঁতাজনৰ নাম পকোৱাকৈ লিখা বাবে নামটো উদ্ধাৰ কৰিব নোৱাৰিলো । মই নোটখন লৈ কিছুসময় ভাবত ডু’ব গলো । নোটখনত নৱবৰ্ষৰ শুভেচ্ছা বাণী ৰুপে মাত্ৰ এষাৰি বাক্যই লিখা আছে, কিন্তু সেই বাক্যটিৰ গভীৰতাই মোক ভবাই তুলিলে । মৰমৰ সবিতাই বাৰু সম্ভেদ পালেনে এজনৰ বুকুৰ এবুকু কোমল অনুভূতি । নে এনেকৈয়ে এই অনুভূতিয়ে ইখন হাতৰ পৰা সিখন হাতলৈ বাগৰি গৈ আছে, তাক কোনে জানে ? টকাটো চকচকীয়া, দেখিলে অনুমান হয়, ই এতিয়াও বৰ বেছি বাগৰি ফুৰা নাই । নোটখন চলাই দিওঁ, নে কাৰোবাৰ কোমল অনুভূতিৰ স্মৃতি হিচাপে সাঁচি ৰাখোঁ মোৰ ওচৰত, মই ভাবি পোৱা নাই । কেতিয়াবা ভাবো নোটখন চলাই দিওঁ নেকি....সবিতাৰ হাতত কিজানিবা পৰেগৈ ! সবিতাই যদি গম পোৱা নাই, গম পাওঁক এখন কোমল হৃদয়ৰ আহ্বান । কিন্তু কেতিয়াবা আকৌ ভাবো, নাই...... আজি ছয় বছৰৰ এই কোমল অনুভূতিয়ে সবিতাৰ জীৱনটো আকৌ ওলট পালট কৰি নিদিয়েতো ! কোনে জানে, পৰিস্থিতিয়ে কাৰ লগত কেতিয়া কি খেল খেলে ?
তেনেধৰণৰ দুটা অভিজ্ঞতা আপোনালোকৰ সৈতে ভগাই ল'ব বিচাৰিছোঁ । এবাৰ এগৰাকী মাৰোৱাৰী সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাই আমাৰ কাৰ্য্যালয়ৰ সকলোকে চকচকীয়া পাঁচটকীয়া নোট একোখন আগবঢাই দিলে । চকু মুখত অপাৰ বিস্ময় লৈ মানুহগৰাকীলৈ চাই নোটখন ল’বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলো । মানুহ গৰাকীয়ে ক’লে – "ये आपको ऐसे नहीं दिया । इसको भहवान का आशीर्वाद समझकर अपना पास ही रखिएगा । ये सिर्फ रुपिया ही नहीं है, बल्की समझ लिजिए की यह भगवान का प्रसाद है । लेकिन इसको खर्च मत किजिएगा (য়ে আপকো এইচে নেহী দিয়া । ইচকো ৰখিয়ে, ভগৱান কা আশীৰ্বাদ সমঝ কৰ অপনা পাচ ৰখিয়েগা । য়ে সিৰ্ফ ৰুপীয়া হী নহী হ্যে, ৱল্কি সমঝ লিজিয়ে কী য়হ ভগৱান কা প্ৰসাদ হ্যে । লেকিন ইচকো খৰ্চ মত কীজিয়েগা ।)" মানুহগৰাকীৰ কথা শুনি আচৰিতেই হ’লো । ইমানদিনে কেৱল ঈশ্বৰৰ পূজা পাৰ্বন বুলি টকা অনুদান বা চান্দা হিচাপেহে দি আহিছোঁ, প্ৰসাদ হিচাপে নানাবিধ খাদ্যহে খাই আহিছোঁ ! আজি প্ৰসাদৰ নামত পাঁচটকা ! প্ৰসাদ বুলি কোৱাত আৰু আপত্তি কৰিব নোৱাৰিলো । মানুহগৰাকীৰ অনুভূতিক আঘাত দিবলৈ মন নগ’ল । টকাটো ৰাখি থলো । আজিও মোৰ পাৰ্চটোত সযতনে ৰাখিছোঁ, টকাটো । এই টকাটোত আছে মানুহগৰাকীৰ ভক্তিভৰা আবেগ অনুভূতি আৰু গভীৰ বিশ্বাস । কি বা মানসেৰে ঈশ্বৰলৈ আগবঢ়াইছিল মানুহগৰাকীয়ে এই পাঁচটকীয়া নোটকেইটা !
কেতিয়াবা কিছুমান নোট মই পাওঁ, যিবোৰত নিজৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰি ৰখাৰ প্ৰয়াসেৰে নিজৰ নাম, ঠিকনা বা কিছুমান সাংকেতিক শব্দ আকৌ কেতিয়াবা কিছুমান সংখ্যা আৰু সাধাৰণ হিচাপ লিখা থাকে
। সেইবোৰ দেখি প্ৰায়েই মোৰ খং উঠে । মনে মনে ভোৰভোৰাই উঠোঁ, ইহ্ কৰিবলৈ আৰু কাম বিচাৰি নাপালে । এনেকৈ নোটখন নষ্ট কৰি কি পায় মানুহবোৰে । প্ৰমাণ কৰিব খোজে নেকি পৃথিবীখন যে ঘূৰণীয়া ! নে নিজকে এনেকৈ জীয়াই ৰখাৰ এয়া এক নিষ্ফল প্ৰয়াস ? আজি কিছুদিন আগতে এটি কৰ্মব্যস্ত পুৱা, এখন ধুনীয়া পাঁচ টকীয়া নোট এখন মোৰ হাতত পৰিল । নোটখন হাতত পৰাত হঠাত্ মন কৰিলো, নোটখনৰ বগা অংশটিত কেইটিমান সুন্দৰ হাতৰ আখৰ । স্বাভাৱিকতে কৌতুহলী হৈ উঠিলো মই । নোটখন খুলি মেলি চালো, মোৰ ওঁঠযুৰি দ্বিতীয়াৰ কাঁচিজোনৰ লেখীয়াকৈ বহল হৈ গ’ল । এক মিঠা অনুভুতিয়ে মোৰ হৃদয়ত ক’ব নোৱাৰাকৈয়ে ঢৌ তুলিলে । তাত সুন্দৰ গোট গোট হাতৰ আখৰেৰে লিখা আছে, "my dear (sister) sabita, happy new year 2006. I love your." চিষ্টাৰ শব্দটি মইহে ব্ৰেকেটট লিখিছোঁ । লিখোঁতাজনে চিষ্টাৰ শব্দটি লিখি আকৌ লাহেকৈ কাটি থৈছে ! লিখোঁতাজনৰ নাম পকোৱাকৈ লিখা বাবে নামটো উদ্ধাৰ কৰিব নোৱাৰিলো । মই নোটখন লৈ কিছুসময় ভাবত ডু’ব গলো । নোটখনত নৱবৰ্ষৰ শুভেচ্ছা বাণী ৰুপে মাত্ৰ এষাৰি বাক্যই লিখা আছে, কিন্তু সেই বাক্যটিৰ গভীৰতাই মোক ভবাই তুলিলে । মৰমৰ সবিতাই বাৰু সম্ভেদ পালেনে এজনৰ বুকুৰ এবুকু কোমল অনুভূতি । নে এনেকৈয়ে এই অনুভূতিয়ে ইখন হাতৰ পৰা সিখন হাতলৈ বাগৰি গৈ আছে, তাক কোনে জানে ? টকাটো চকচকীয়া, দেখিলে অনুমান হয়, ই এতিয়াও বৰ বেছি বাগৰি ফুৰা নাই । নোটখন চলাই দিওঁ, নে কাৰোবাৰ কোমল অনুভূতিৰ স্মৃতি হিচাপে সাঁচি ৰাখোঁ মোৰ ওচৰত, মই ভাবি পোৱা নাই । কেতিয়াবা ভাবো নোটখন চলাই দিওঁ নেকি....সবিতাৰ হাতত কিজানিবা পৰেগৈ ! সবিতাই যদি গম পোৱা নাই, গম পাওঁক এখন কোমল হৃদয়ৰ আহ্বান । কিন্তু কেতিয়াবা আকৌ ভাবো, নাই...... আজি ছয় বছৰৰ এই কোমল অনুভূতিয়ে সবিতাৰ জীৱনটো আকৌ ওলট পালট কৰি নিদিয়েতো ! কোনে জানে, পৰিস্থিতিয়ে কাৰ লগত কেতিয়া কি খেল খেলে ?